Kandillerin on biri sönmüştü ve yağ küpü boştu.

Amaru küpün dibine elini soktu, parmaklarına yalnızca soğuk toprak değdi. Bir daha soktu. Küp, yeniden bakınca dolacakmış gibi.

Dolmadı.

Olamaz. Akşam doldurdum. Kendi ellerimle, ağzına kadar.

Arkasındaki merdivenin dibinde Işık Odası nefes alıp veriyordu. Kırk kandil, yüzlerce cilalı ayna, tavana kadar parlayan duvarlar. Odada hiçbir şeyin gölgesi olmasın diye yapılmıştı; ne bir sütunun, ne bir sandaletin, ne de bir hizmetkârın. Çünkü odanın ortasında, taş zemine kıl gibi ince bir çizgi hâlinde yatan şey, gölgeye dokunduğu an uyanacaktı.

Muyu'da bunu herkes bilirdi. Kimse ne olduğunu bilmezdi ama kuralı bilirdi: Işık Odası'nda gölge düşerse, gölgeyi düşürenin gölgesi kesilir.

Amaru on beş yaşındaydı ve gölgesinin kesilmesini istemiyordu.

Boş küpü bırakıp merdivenden indi. Kapının eşiğinde durdu.

On iki.

Bir kandil daha sönmüştü. Sağ duvardaki aynalardan biri karardı, onun yanındaki yarı yarıya. Odanın ışığı bir çanağın suyu gibi çekiliyordu ve zeminin ortasındaki çizgi…

Çizgi kalınlaşmıştı.

Kıl kadar değil artık. Bir parmak kadar. Ve kenarları, Amaru'nun gözünün önünde, kıpırdıyordu. Yavaşça. Uyuyan birinin göğsü gibi.

* * *

Amaru'nun bu odaya kandil taşıması dört yıl önce başlamıştı.

Yedi Ayna Tapınağı'nın hizmetkârları ikiye ayrılırdı: yukarıda, güneşte çalışanlar ve aşağıda, Işık Odası'nda çalışanlar. Yukarıdakiler büyük altın aynaları cilalar, avluyu süpürür, rahiplere çay taşırdı. Aşağıdakiler kandil taşırdı. Aşağıya gönderilenler genelde ya çok yaşlı, ya çok cezalı ya da hiç kimsesi olmayan çocuklardı.

Amaru üçüncü gruptandı.

Tapınağın kapısına bir sabah, bir dokuma battaniyeye sarılı bırakılmıştı. Kâhya Sirku'nun anlattığına göre ağlamamıştı bile. “Hatta,” derdi Sirku, belindeki düğümlü ipi parmaklarken, “bana öyle bir baktı ki, sanki geç kalan bendim.”

Adını ona kim koymuştu, bilmiyordu. Battaniyenin köşesine kırmızı iple işlenmişti: Amaru. Bu kadar.

Bir de gölgesi vardı. Herkesinki gibi. Çıplak, sessiz, sahibini taklit eden bir gölge.

Soyluların gölgeleri öyle değildi. Beş Ev'in çocukları on üç yaşına girdiklerinde, bir alacakaranlık vakti, evlerinin kutsal hayvanıyla gölgelerini bağlarlardı. Kondor Evi'nin çocukları kanatlı gölgelerle dönerdi törenden, Puma Evi'ninkiler dişli gölgelerle. Bağlı gölge sahibinin arkasından kendi isteğiyle yürür, kapı açar, düşmanın bileğini tutardı. Amaru bir keresinde, pazar yerinde, bir Puma soylusunun gölgesinin bir hırsızı yere yapıştırdığını görmüştü. Hırsız bağırıyordu; soylu ise o sırada başka bir tezgâhta inciri koklamakla meşguldü.

Amaru'nun gölgesi ise yalnızca onun yaptığını yapardı. Kolunu kaldırırsa kaldırır, düşerse düşerdi. Bir çıplağın gölgesi için doğru olan buydu. Bir çıplağın gölgesi kendi kendine tek bir parmağını oynatırsa, ona kaçak denirdi.

Ama bunları düşünmenin sırası değildi.

On üç.

Amaru koştu. Mutfağın arkasındaki ambara, oradan rahiplerin depolarına, oradan kilerin kapısına. Hepsi kilitliydi. Gece yarısıydı; tapınak uyuyordu. Bağırabilirdi. Kâhyayı, rahipleri, herkesi uyandırabilirdi.

Ve ne diyeceğim? Yağ yok, kandiller sönüyor, odada gölge çıkacak? Bana bakacaklar ve soracaklar: Kimin nöbetindeydi?

Benim.

Kesiciler gölgeni bir kara cam bıçakla, tek hamlede ayırırdı. Sonra sen yürümeye, yemeye, gülümsemeye devam ederdin. Ama artık rüya görmezdin. Ne istesen, istemeyi unuturdun. Muyu'nun pazarında iki solgun vardı; bütün gün güneşte oturur, kendilerine ne söylense onu yaparlardı. Çocuklar onlara taş atsa bile gülümserlerdi.

Amaru gülümsemek istemiyordu.

Merdivene geri döndüğünde kandillerin yarısı sönmüştü.

* * *

Oda artık parlamıyordu. Aynalar birbirine karanlık atıyordu. Kalan yirmi kandilin ışığı odanın ortasına yetmiyordu ve çizgi…

Çizgi artık çizgi değildi.

Zeminde, yatan bir adam boyunda, kapkara bir şekil vardı. Başının çevresinden, bir çocuğun güneş resmi gibi, kısa ışınlar uzanıyordu. Ama ışın değillerdi. Işının tersiydiler.

Amaru kapının eşiğinde kıpırdamadan durdu.

Şekil de kıpırdamadı.

Sonra, çok yavaş, başını çevirdi.

Yüzü yoktu. Gölgelerin yüzü olmaz. Ama Amaru onun kendisine baktığını, bir insanın bakıldığını bildiği o ense ürpermesiyle bildi.

“Yaklaşma,” dedi Amaru. Sesi titriyordu. “Ben… ben kandilciyim. Ben kimse değilim.”

Şekil cevap vermedi. Bir kandil daha söndü.

Amaru geri adım atmak istedi. Arkasında, merdivenin başında, tek bir kandil yanıyordu; nöbet kandili, hiç sönmesin diye tavana asılmış olan. Onun ışığı Amaru'nun sırtına vuruyordu.

Ve Amaru'nun gölgesi önüne, odanın içine doğru uzanıyordu.

Uzun, ince, titrek. Eşikten içeri, aynaların arasından, taş zeminin üstünden, ortaya doğru.

Hayır. Hayır, hayır, hayır.

Yana kaydı. Gölgesi de kaydı. Eğildi, gölgesi kısaldı ama yine de uzanıyordu. Merdivene çıksa ışık önüne düşecek, gölgesi arkasında kalacaktı; ama merdiven dardı ve nöbet kandili tam tepesinde asılıydı. Neresi olursa olsun, gölgesi hep içeri düşüyordu.

Bir kandil daha söndü. Odanın ortası karardı. Gölgesi uzadı.

Şeklin uzattığı ışın uçlarından biri, Amaru'nun gölgesinin başparmağına değdi.

* * *

Soğuk.

Amaru ömründe çok soğuk görmüştü. Muyu dağın yamacındaydı; kışın sabahları su kaplarının üstü buz tutardı, hizmetkârlar ayaklarını lama yününe sarardı. Ama bu o soğuk değildi. Bu, insanın içinden, kemiklerin arasındaki boşluktan doğan bir soğuktu.

Başparmağından bileğine, bileğinden omzuna, omzundan göğsüne.

Amaru dizlerinin üstüne çöktü. Bağırmak istedi, sesi çıkmadı. Gözünün önünde, taşın üstünde, kendi gölgesi ve odanın ortasındaki gölge birbirine akıyordu. İki mürekkep damlası gibi. Bir damla bir damlayı yutuyor muydu, yoksa ikisi birden üçüncü bir şeye mi dönüşüyordu, anlayamadı.

Sonra soğuk durdu.

Sonra bir ses geldi. Kulaklarından değil. Ayaklarının dibinden.

Ah.

Uzun bir esneme gibi.

Dokuz yüz yıl. Dokuz yüz yıl ışığın ortasında, gözlerim açık, bir sıçanın gölgesine bile hasret. Ve sonunda… Bir duraklama. Sen kimsin?

Amaru ağzını açtı. Kapattı. Gölgesine baktı.

Gölgesi ona el salladı.

Amaru'nun eli dizinin üstündeydi. Kıpırdamamıştı.

“Ben…” dedi sonunda. “Kandilci.”

Kandilci.

“Evet.”

Dokuz yüz yıl. Kurtarıcım. Kandilci. Ses, gücenik bir soyluya benziyordu. Pekâlâ. Gün Güneşi'nin ikizi, Ufkun Efendisi, Akşamın Yedi Rengi, Gecenin Kapıcısı, Batan Güneş Ankas sana teşekkür eder, kandilci. Şimdi bana bir iyilik daha yap ve şu son kandili de söndür.

“Ne? Hayır!”

Neden?

“Çünkü… çünkü bir kandil bile yanıyorsa odada ışık var demektir ve ışık varsa sen…” Amaru durdu. Tepesindeki nöbet kandiline, sonra odanın ortasına baktı. Ortadaki gölge gitmişti. Zemindeki çizgi duruyordu ama boştu, kabuğu kalmış bir tohum gibi. “Sen… benim gölgemde misin?”

Senin gölgen benim içimde, desek daha doğru olur. Ama tartışmayalım. Yorgunum.

Merdivenden ayak sesleri geldi.

* * *

“Amaru! Amaru, orada mısın?”

Kusi'ydi. Mutfak hizmetkârı, on dört yaşında, Amaru'nun tapınakta arkadaş diyebileceği tek kişi. Elinde ağzına kadar dolu bir yağ testisi vardı. Yüzü kıpkırmızıydı; koşmuştu.

“Ben… mutfakta buldum,” dedi nefes nefese. “Kilerin arkasında. Yeni bir testi. Senin küpün boştu, gördüm, akşam bakmıştım, yani, sonra fark ettim, yani…”

Kusi'nin her cümlesi genelde üç cümle uzunluğundaydı. Ama bu gece cümlelerinin sonu gelmiyor, hepsi birbirine çarpıyordu.

Amaru testiyi elinden aldı. Konuşmadılar. Birlikte, kandilden kandile koştular; Kusi fitilleri düzeltti, Amaru yağı döktü, Kusi'nin çakmak taşı tık tık tık diye çaldı. Kırk kandilin kırkı da yeniden yandığında, şafağa bir saat vardı.

Işık Odası yeniden parlıyordu. Aynalar birbirine ışık atıyordu. Odanın ortasında, zeminde, kıl gibi ince bir çizgi yatıyordu.

Kusi çizgiye baktı. “İyi,” dedi rahatlayarak. “Hiçbir şey olmamış.”

Önlüğünün cebinden ufak, kahverengi, burnu titreyen bir kafa çıktı. Pıtpıt. Kusi'nin kobayı. Tapınağın mutfağında yaşar, Kusi'nin cebinde uyur, kimsenin bilmediğini sandığı hâlde herkesin bildiği bir sırdı. Pıtpıt odaya bir göz attı, burnunu kırıştırdı ve hemen cebe geri gömüldü.

“Pıtpıt da korktu,” dedi Kusi titrek bir kahkahayla. “Duyduğuma göre bu odadaki şey kobay yermiş. Yani, kâhyanın yeğeninin arkadaşı söyledi, o da bir rahibin hizmetkârından duymuş, yani doğru olabilir.”

“Kobay yemez,” dedi Amaru.

Yemem, diye onayladı ayaklarının dibindeki ses. Ama gölgesini bir tadarım.

Amaru öksürdü.

Amaru bir şey demedi.

Ayaklarının dibinde, hiçbir gölgenin olmaması gereken bu odada, kendi gölgesi minicik bir yumak hâlinde topuğunun altına sinmişti. Ve kıkırdıyordu.

Bu kız yalan söylüyor, dedi ses. Testi mutfaktan gelmedi. Biliyorsun, değil mi?

Amaru biliyordu. Akşam küpü kendisi doldurmuştu. Yağ kendi kendine kaybolmazdı.

Ama Kusi'nin kızarmış yanaklarına ve titreyen ellerine bakınca, bir şey sormadı.

* * *

Şafak Yedi Basamak Dağı'nın arkasından yükselirken Amaru tapınağın en üst taraçasına çıktı.

Burası her sabah gittiği yerdi. Aşağıda Muyu uyanıyordu: taraça tarlalarının yeşil merdivenleri, ip çitlerin ardında lamaları, dumanı tüten evler. Daha aşağıda vadide sis. Ve sisin üstünde, dağların arasından, güneşin ilk kenarı.

Kuri. Gün Güneşi. Tek Güneş.

Rahipler öyle derdi: Tek Güneş. Masallarda bir zamanlar iki güneş olduğu anlatılırdı; biri doğan, biri batan. Batanı hain çıkmış, dünyayı yutmak istemiş, Kuri onu gökten indirmişti. Çocuklar bu masalı sever, büyükler anlatırken sesini alçaltırdı. Amaru masalın sonunu hiç merak etmemişti. Masallar hizmetkârlara karın doyurmazdı.

Rahipler her sabah Kuri'ye bir şarkı söylerlerdi. Bu sabah da söylediler, Amaru'nun arkasındaki altın aynaların önünde, flütler ve davullarla.

Güneş tam doğduğunda gölgeler en uzun olurdu. Amaru'nun gölgesi taraçanın taşlarından, aşağıdaki kinoa tarlasının ortasına kadar uzandı.

Amaru ona baktı.

Her şey yerindeydi. Kollar, bacaklar, saçını bağladığı kırmızı ipin düğümü. Sol sandaletinin kopuk bağı bile gölgede sallanıyordu.

Bir tek şey dışında.

Başının çevresinde, ince, kısa, kapkara ışınlar vardı. Bir taç gibi.

Güzel, değil mi? dedi ses, ayaklarının dibinden. Biraz sönük. Ama zamanla.

“Onu kaldır,” diye fısıldadı Amaru. “Hemen.”

Neden?

“Çünkü burada gölgesi kıpırdayan çıplak bir hizmetkâr kaçak sayılır ve kesilir. Gölgesi taç takan çıplak bir hizmetkâr ne sayılır, bilmiyorum ve öğrenmek istemiyorum.”

Bir duraklama. Sonra ışınlar, gönülsüzce, birer birer, saçların arasına çekildi.

Peki. Ama öğlene kadar beni iyi sakla, kandilci. Öğlen… Ses bir an durdu. Öğlen kötü olur.

“Neden kötü olur?”

Cevap gelmedi; çünkü tam o anda tapınağın avlusundan bir ses yükseldi. Kalın, telaşlı, tanıdık bir ses.

“Kırk!”

Kâhya Sirku. Her sabah olduğu gibi kandilleri saymış olmalıydı. Ama her sabah “kırk” diye mutlu bir sesle bağırırdı. Bu sabah sesi çatallıydı.

Amaru taraçanın kenarından baktı. Sirku avlunun ortasında, göbeği hızlı hızlı inip kalkarak, elinde düğümlü ipini sallıyor, çevresine toplanan hizmetkârlara bir şeyler söylüyordu.

“…mühürler bu gece titremiş! Rahip Yupa kendisi gördü! Kırk kandil yanıyordu, evet, kırk, saydım, ama mühürler titremiş!” Sirku elini alnına vurdu. “Başkente haber gitti. Bugün öğlene kadar Kesici gelecek. Herkes avluda olacak. Herkes! Gölgesiyle birlikte!”

Hizmetkârlar birbirine baktı.

Amaru, taraçanın kenarında, yere baktı.

Ayaklarının dibinde gölgesi, sabah güneşinde uzun ve sakin duruyordu. Sonra, çok hafifçe, sanki güneşe karşı esniyormuş gibi, kollarını gerdi.

Kesici, dedi ses, ilgiyle. Demek hâlâ onlardan var.

Gölge Kral

Reviews

You may also like these